Lezing over de Hududwetten in Pakistan door Shaheen Sadr Ali
‘Hoe kan je de Koranverzen in stukjes knippen om er een wet van te maken die ingaat tegen de geest van de Koran?
De meeste moslimlanden wonen in een gefractioneerde moderniteit. Stel je een gebroken spiegel voor. Als je naar een kant kijkt, zie je een gezicht vanuit een perspectief en als je naar de andere kant kijkt, zie je het gezicht vanuit een ander perspectief. Maar het geheel past niet bij elkaar. Zo zijn de meeste rechtssystemen, sociale orde en maatschappijen in islamitische landen.
De meeste islamitische landen dromen ervan om terug te gaan naar de zevende eeuw. De Ummah als ideaal en politiek en moreel concept blijft. Maar de Ummah als juridische eenheid is voorbij gestreefd door geografie en individuele grenzen van soevereine staten. Ik zeg niet dat we niet moet streven naar het ideaal van de Ummah, maar elke 57 Islamitische landen hebben eigen wetten. Hoezeer ik ook moslim ben; ik zal nooit een paspoort krijgen van het glorieuze rijk van Saoedi-Arabië. Dat is de Ummah in de praktijk. Een paar eeuwen na het ontstaan van de islam ontstonden soevereine staten die de fiqh aanpasten aan staatsbestuur. De wetten zijn nooit alleen op grond van de Koran gemaakt. Heersers gebruikten de shari’a om hun politiek aan de vrome moslims te rechtvaardigen en zo onstond siyasa shari’a. Hun politiek als de wet van Allah (swt) verkopen, was een makkelijke manier om van hun tegenstanders af te komen
De definitie van zina is buitenechtelijke seks. Zina bi jabr is onvrijwillige buitenechtelijke seks, verkrachting. Overspel en verkrachting vallen beide onder de hadwetten. Volgens de Pakistaanse wet wordt de echtbreekster tot de dood gestenigd en krijgt een ongetrouwde 100 zweepslagen. Meestal komt het neer op een gevangenisstraf. Als een vrouw wordt verkracht wordt ze ook voor overspel berecht tenzij ze vier mannelijke getuigen kan aandragen dat het om een verkrachting gaat. Als een vrouw wordt verkracht, staan er geen vier mannen toe te kijken om het volgende dag te melden. Waar komen deze aanklachten dan vandaan? Waar komt deze wet vandaan?
Aicha (r.a.) is tijdens een zoektocht naar haar lievelingsketting achtergelaten door de karavaan. Ze bleef een dag en nacht weg in gezelschap van een jonge aantrekkelijke man. Bij aankomst in haar woonplaats werd ze van overspel beschuldigd en haar beschuldigers eisten een bekentenis . Ze zei daarop dat ze niks te bekennen heeft, en dat Allah swt een verklaring zou geven. Deze verklaring kwam in de vorm van een koranvers:4:24
24.4. En zij, die kuise vrouwen beschuldigen en geen vier getuigen brengen – geselt hen met tachtig slagen en aanvaardt hun getuigenis nooit meer, want dezen zijn overtreders.
Het brengen van vier getuigen bij beschuldiging van overspel en het straffen van valse beschuldiging staan in hetzelfde vers. De bedoeling van deze aya is juist het beschermen van vrouwen tegen leugens en roddels die hun reputatie schenden. Maar door de in de aya te knippen, wordt het tegen de vrouw gebruikt. Hoeveel mannen zijn er getuige van een verkrachting om daar vervolgens een aangifte van te doen? Je zou eerder verwachten dat iemand ingrijpt om de verkrachting te stoppen. Maar toch zijn er aangiftes tegen vrouwen voor verkrachting. Of ze zijn er niet bij geweest en kunnen dus ook niet getuigen. Als ze er bij zijn dan is het hun plicht om het te verkomen.(amri bi’l ma`roef wa nahyi `ani‘l munkar, het goede aanbevelen en van het slechte weerhouden). Het kan niet anders dan een valse beschuldiging zijn wat strafbaar is. Maar geen enkel Islamitische land dat de shari’a heeft ingevoerd, past deze wet toe. In het beste geval wordt de vrouw vrijgesproken, maar de aanklagers worden nooit vervolgd.
Toen de hudud-wetten werden ingevoerd in 1979 was er een totaal van 70 vrouwelijke gevangenen in Pakistan. In 2003 waren het er 7000, waarvan 90% wegens zina. Na jaren worden 95% deze vrouwen vrijgelaten. Wat gebeurt er met de vrouw die jaren in de gevangenis hebben gezeten en daarna op straat worden gezet? Wie zal haar accepteren? De familie heeft haar verstoten. De maatschappij keert zich tegen haar. Wie er gaat voor haar zorgen en wie is verantwoordelijk voor haar situatie?
Ik heb 20 jaar hududzaken bestudeer en heb duidelijke trends waargenomen waar ik een paar voorbeelden van zal noemen.
De eerste is van een vader die wraak wil nemen op een dochter die zich verzet tegen uithuwelijking en die niet met familie wil trouwen om het geld in de familie te houden. Als de vrouw een partner van eigen keuze trouwt, doet een de vader aangifte van kidnapping en verkrachting. Verkrachting wordt hetzelfde gestraft als vreemdgaan. En dan zeggen we dat het Westen de islam zwartmaakt. Ik zou zeggen begin bij jezelf.
De tweede trend is dat eerzaken onder zina vallen. Een meisje trouwde een man van haar keuze en een jaar later werd ze uitgenodigd door haar vader. Man, vrouw en kind werden vermoordt. De vader wilde zich beroepen op zijn eer. In de islam, is moord moord. Een positief geluid is dat Pakistaanse rechters eermoorden niet accepteren.
De derde trend is het gebrek aan kennis van de shari’a bij de rechtbank in eerste aanleg. In de rechtbank worden binnen een paar dagen schuldig bevonden Maar als de vrouwen een kans krijgen om in hoger beroep gaan, worden ze vrijwel altijd vrijgesproken. Dit heeft te maken met de sociaal geaccepteerde cultuur die niks te maken heeft met de shari’a. De rechters stellen de mannen automatisch in het gelijk. Het Hooggerechtshof heeft meer kennis van de shari’a dan de gewone rechtbank. Er waren van al die duizenden zaken geen een tegen aanklacht voor de valse beschuldiging. Terwijl het een onderdeel is van dezelfde aya waar deze wet op is gebaseerd.
Elke keer als deze wet ter sprake komt verzetten de islamitische partijen zich. In 1999 was ik minister en heb ik deze wet openlijk bekritiseerd. Ik heb gezegd dat dit een onislamitische wet is en afgeschaft moet worden. Zes maanden lang was dit het gesprek van de dag in de media. Als ik deze wet vanuit de seculiere weg had bekritiseerd, was er niet naar me geluisterd. Dan werd het afgedaan als een seculiere aanval op de islam. Ik heb goed mijn huiswerk gedaan en heb gezegd dat ik de Koran heb gelezen en deze wet komt er niet in voor. In Pakistan is 99% van de bevolking moslim, dus moest ik wel met Koranische argumenten komen. De context van de Koran is doorspekt met rechtvaardigheid en barmhartigheid; hoe kan zo’n wet dan voortkomen uit de Koran?
Als je de Koran van binnen en buiten kent en de context begrijpt, kan je je verzetten tegen zulke aantijgingen. We hebben geen islamitische kerk en niet een islamitische wet; iedereen kan vanuit eigen belang interpreteren. Als dit vanuit een patriarchale machtspositie kan dit een gevaar zijn voor vrouwen en zwakkeren. De vraag is, hoe we deze meervoudige meningen vreedzaam met elkaar kunnen laten samenleven en in elkaar waarde laten.’
Ik heb de lezing letterlijk vertaald uit het Engels. Helaas is in de vertaling de kracht van betoog verloren gegaan. Ik zal proberen een audio te plaatsen
Twee weken geleden is deze wet verandert onder hevig protest van Islamitische partijen. Juist voorstanders van de islam zouden deze wet nooit moeten accepteren.
